ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात

2022-05-01T11:16:27Z

नवीन पृष्ठ

{{माहितीचौकट संगीतकार|image_size=|birth_name=|alias=
|instrument=गाणे
|genre=खयाल, [[भजने]], [[भावगीते]]
|years_active= १९७० – २०१४
|label=
}}

डॉ. '''शोभा अभ्यंकर''' (1946-2014) या भारतीय संगीतशास्त्रज्ञ आणि मेवाती घराण्याच्या [[शिक्षक|शिक्षिका]] होत्या. त्यांनी अनेक [[हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीत|हिंदुस्थानी शास्त्रीय]] गायकांना शास्त्रीय संगीत शिकवले. त्यांचा मुलगा [[संजीव अभ्यंकर]]<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.sanjeevabhyankar.com/child.html|title=Pt. Sanjeev Abhyankar|website=Sanjeevabhyankar.com|access-date=23 January 2019}}</ref> हा देखील [[हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीत|हिंदुस्थानी शास्त्रीय]] गायक आहे.

== वैयक्तिक जीवन ==
डॉ. शोभा अभ्यंकर यांचा जन्म १९४६ साली [[पुणे]], [[भारत]] येथे झाला. त्यांनी विजय अभ्यंकर यांच्याशी लग्न केले आणि त्यांना दोन मुले झाली.<ref name="auto">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/pune-news/shobha-abhyankar-passed-away-1032398/|title=Dr. Shobha Abhyankar passed away|date=17 October 2014|website=Loksatta.com|access-date=23 January 2019}}</ref>

== शिक्षण ==
त्यांनी [[सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठ|पुणे विद्यापीठातून]] [[जैविक रसायनशास्त्र|बायोकेमिस्ट्रीमध्ये]] एम.एस्सी. केले. त्यांनी [[श्रीमती नाथीबाई दामोदर ठाकरसी महिला विद्यापीठ|एसएनडीटी महिला विद्यापीठातून]] [[संगीत|संगीत विषयात]] [[मास्टर ऑफ आर्ट्‌स|एमए]] पूर्ण केले. तिथे त्यांनी प्रथम स्थान मिळविले. त्यांनी मराठी भावगीत या विषयावर संगीतात पीएच.डीही पूर्ण केली.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://suyashbookgallery.com/books/Book/1919/%E0%A4%B8%E0%A4%96%E0%A5%80+%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%97%E0%A5%80%E0%A4%A4+%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%9D%E0%A5%87+-+Sakhi+Bhavgeet+Mazhe|title=Suyash Book gallery|website=Suyashbookgallery.com|access-date=23 January 2019}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bookganga.com/eBooks/Books/Details/5165302804215222242|title=सखी भावगीत माझे...-Sakhi Bhavagit Maze... by Dr. Shobha Abhyankar - Rajhans Prakashan|website=Bookganga.com|access-date=23 January 2019}}</ref>

=== संगीत प्रशिक्षण ===
त्यांनी पंडीत गंगाधरबुवा पिंपळखरे, पंडीत व्ही.आर.आठवले आणि [[पंडित जसराज|पंडीत जसराज]] यांच्याकडे अनेक दशके संगीताचे प्रशिक्षण घेतले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://vaishalisphatak.blogspot.com/2017/09/blog-post_22.html|title=लिहावंसं वाटलं: माझ्या गुरु|last=Phatak|first=Vaishali|website=Vaishalisphatak.blogspot.com|access-date=23 January 2019}}</ref> परिणामी, त्यांना [[ग्वाल्हेर घराणे|ग्वाल्हेर गायकी]] आणि [[आग्रा घराणे|आग्रा गायकीची]] पार्श्वभूमी असलेल्या मेवाती घराण्याच्या सदस्या म्हणून ओळखले जाते.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Rasraj : Pandit Jasraj|last=Budhiraja|first=Sunita|date=July 18, 2018|publisher=Vani Prakashan|page=338}}</ref>

== कारकीर्द ==
डॉ. शोभा अभ्यंकर हे ललित कला केंद्र, [[सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठ|पुणे विद्यापीठ]] आणि [[श्रीमती नाथीबाई दामोदर ठाकरसी महिला विद्यापीठ|एसएनडीटी महिला विद्यापीठाशी]] संगीत अभ्यासक आणि गुरू म्हणून संलग्न होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.swarganga.org/artist_details.php?id=621|title=Artist - Shobha Abhyankar (Vocal), Gharana - Mewati|website=Swarganga.org|access-date=23 January 2019}}</ref>

=== शिकवण ===
डॉ. शोभा अभ्यंकर यांनी संपूर्ण [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रात]] अनेक विद्यार्थ्यांना शिकवले आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/Local-singer-Dr-Shobha-Abhyankar-and-her-disciples-will-be-presenting-15-different-variations-of-Raag-Todi-in-a-performance-tomorrow-Dr-Abhyankar-will-be-explaining-the-finer-nuances-of-the-raag-along-with-performances-by-her-senior-disciples-/articleshow/7156962.cms|title=Local singer Dr Shobha Abhyankar and her disciples will be presenting 15 different variations of Raag Todi in a performance tomorrow. Dr Abhyankar will be explaining the finer nuances of the raag along with performances by her senior disciples. - Times of India|website=[[The Times of India]]}}</ref> ज्यांनी आंतरराष्ट्रीय आणि राष्ट्रीय पुरस्कार आणि शिष्यवृत्ती मिळवली आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://maharashtratimes.indiatimes.com/pune-news/articleshow/2848878.cms|title=डॉ. शोभा अभ्यंकर यांना 'रागऋषी' पुरस्कार प्रदान|date=9 March 2008|website=Maharashtra Times|access-date=23 January 2019}}</ref> त्यांच्या सर्वात उल्लेखनीय शिष्यांमध्ये [[संजीव अभ्यंकर]] (त्यांचा मुलगा)<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.ipaac.org/Abhyankar.htm|title=IPAAC Home|website=Ipaac.org|access-date=23 January 2019}}</ref> आणि संदीप रानडे यांचा समावेश आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.lokmat.com/pune/classical-music-guru-shobha-abhyankar-passed-away/|title=Classical Music Guru Shobha Abhyankar passed away|date=17 October 2014|website=Lokmat.com|access-date=23 January 2019}}</ref>

=== मृत्यू ===
डॉ. शोभा अभ्यंकर यांचे १७ ऑक्टोबर २०१४ रोजी कर्करोगाने निधन झाले.<ref name="auto" />

== पुरस्कार आणि ओळख ==
* "गणहिरा" पुरस्कार
* [[वसंत देसाई]] पुरस्कार
* पं. एन डी कशाळकर पुरस्कार
* पं. [[विष्णू दिगंबर पलुसकर|व्ही.डी.पलुस्कर]] पुरस्कार
* गुरू म्हणून उत्कृष्ट कार्यासाठी "राग ऋषी" पुरस्कार

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय महिला गायिका]]
[[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय महिला गायिका]]
[[वर्ग:मराठी गायक]]
[[वर्ग:मराठी व्यक्ती]]
[[वर्ग:इ.स. २०१४ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:इ.स. १९४६ मधील जन्म]]
[[वर्ग:हिंदुस्थानी गायक]]
[[वर्ग:मेवाती घराणा]]
[[वर्ग:पुण्यातील गायक]]
[[वर्ग:भजन गायक]]

शोभा अभ्यंकर - आवृत्ती इतिहास

ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात