ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात

2022-05-01T16:35:27Z

नवीन पृष्ठ

[[चित्र:Gomateswara.jpg|right|250px|thumb|गोमटेश्वराची मुर्ती]]
'''श्रवणबेळगोळ''' ([[कन्नड भाषा|कन्नड]]: ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳ ; [[इंग्लिश भाषा|इंग्रजी]]: ''Śravaṇa Beḷgoḷa'') हे [[कर्नाटक|कर्नाटकाच्या]] [[हासन जिल्हा|हासन जिल्ह्यातील]] एक गाव आहे. हे [[जैन धर्म|जैन धर्मीयांचे]] एक तीर्थक्षेत्र आहे. येथील बाहुबली गोमटेश्वराच्या मूर्तीसाठी हे प्रसिद्ध आहे <ref>{{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://sacredsites.com/asia/india/shravanabelagola.html | title = {{लेखनाव}} | प्रकाशक = सेक्रिडसाइट्स.कॉम | भाषा = इंग्लिश }}</ref>.

== स्थान ==
श्रवणबेळगोळ [[हाळेबीडू]]पासून ७८ कि.मी., [[बेलूर|बेलुरापासून]] ८९ कि.मी., [[मैसूर]] शहरापासून ८३ कि.मी. आणि [[बंगळूर]] शहरापासून १५७ कि.मी. अंतरावर आहे.

== बाहुबली गोम्मटेश्वराची मूर्ती ==
श्रवणबेळगोळाजवळील विंध्यगिरी पर्वतावर [[बाहुबली गोम्मटेश्वर|बाहुबली गोम्मटेश्वराची]] ५७ फूट उंचीची मूर्ती अखंड पाषाणातून कोरली आहे. बाहुबली गोम्मटेश्वर [[जैन धर्म|जैनांचे]] पहिले तीर्थंकर [[ऋषभदेव]], अर्थात ''आदिनाथ'' यांचा दुसरा पुत्र होता. [[गंग वंश|गंग राजघराण्यातील]] चावुंडराया या मंत्र्याने इ.स. ९७८ ते इ.स. ९९३ या कालखंडात ही मूर्ती घडवून घेतली. ही मूर्ती अखंड पाषाणातून कोरलेल्या मूर्तींपैकी जगातील सर्वात उंच मूर्ती आहे असे मानले जाते {{संदर्भ हवा}}. हे स्थळ [[युनेस्को]]ने [[जागतिक वारसा स्थान|जागतिक वारसा]] म्हणून घोषित केले आहे. या मूर्तीचे अंदाजे वजन ४०० ते ६०० टन आहे.

बाहुबली गोम्मटेश्वराच्या मूर्तीच्या पायथ्याशी [[मराठी भाषा|मराठी]], [[कन्नड भाषा|कन्नड]] भाषांतील शिलालेख आहेत. ज्ञात पुराव्यांनुसार येथील मराठी शिलालेख लिखित मराठीच्या इतिहासातील सर्वांत जुना मजकूर आहे{{संदर्भ हवा}}. मूर्तीच्या चोहो बाजूंनी २४ जैन [[तीर्थंकर|तीर्थंकरांची]] छोटी मंदिरे आहेत. मूर्तीपर्यंत पोहोचण्यासाठी विंध्यगिरी पर्वतावर ६५० पायऱ्या खोदल्या आहेत <ref>{{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://www.chillibreeze.com/articles/Shravanabelagola.asp | title = {{लेखनाव}} {{मृत दुवा}}| प्रकाशक = चिलिब्रीझ.कॉम | भाषा = इंग्लिश }}</ref>.

दर १२ वर्षांनी मूर्तीची [[महामस्तकाभिषेक]] पूजा करण्यात येते. लाखो जैन भाविक या उत्सवात सामील होण्यासाठी येतात. मूर्तीवर दूध, दही, तूप, हळद यांचा अभिषेक केला जातो. <ref>{{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://news.bbc.co.uk/2/hi/in_depth/629/629/4736362.stm | title = २००६ मधील महाअभिषेक | प्रकाशक = बीबीसी.कॉम | भाषा = इंग्लिश }}</ref>.

== चंद्रगिरी पर्वत ==
चंद्रगिरी पर्वतावर [[चंद्रगुप्त मौर्य|चंद्रगुप्त मौर्याची]] समाधी आहे. समाधीसोबत अनेक मंडप व जैन बसदी आहेत. पर्वतावर कन्नड भाषेतील बरेच शिलालेख आहेत.

== चित्रदालन ==
<gallery>
चित्र:Shravanbelgola_Gomateshvara_feet2.jpg|पद
चित्र:Shravanabelagola2007 - 04.jpg|विंध्यगिरीवरून दिसणारा चंद्रगिरी पर्वत, कल्याणी तलाव, व भाविक पायऱ्या चढताना
चित्र:Shravanbelgola.jpg|मराठीतील आद्य शिलालेख। मराठी अस्तित्वाचा बळकट पुरावा
चित्र:Shravanbelgola Gomateshvara anointment.jpg|महामस्तकाभिषेक पूजा
चित्र:Shravanbelgola Gomateshvara head and torso.jpg|महामस्तकाभिषेक पूजा
चित्र:Shravanabelagola2007_-_01.jpg|श्रवणबेळगोळ-कल्याणी तलाव
चित्र:Chavundaraya_Basadi_on_Chandragiri_hill_at_Shravanabelagola.jpg|चावुंडराया बसदी
चित्र:Chandragiri hill temple complex at Shravanabelagola.jpg|चंद्रगिरी पर्वतावरील मंदिर
चित्र:Old Kannada inscription from 7th century at Chandragiri hill in Shravanabelagola.jpg|चंद्रगिरी पर्वतावरील शिलालेख
चित्र:Bhadrabahu_Goopha_on_Chandragiri.JPG|चंद्रगिरी पर्वत - [[भद्रबाहू]] गुहा
चित्र:Panorama_of_Chandragiri_Temple_Complex,_Shravanabelagola,_Karnataka,_India..jpg|चावुंडराया बसदी
</gallery>

==हे सुद्धा पहा==
*[[अक्षीचा शिलालेख]]

== संदर्भ व नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

{{विस्तार}}
[[वर्ग:कर्नाटकातील शहरे]]
[[वर्ग:जैन तीर्थक्षेत्रे]]
[[वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख]]

श्रवणबेळगोळ - आवृत्ती इतिहास

ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात