https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%B5_%E0%A4%85%E0%A4%AD%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%82%E0%A4%95%E0%A4%B0संजीव अभ्यंकर - आवृत्ती इतिहास2026-08-25T10:33:20Zविकिवरील या पानाच्या आवृत्त्यांचा इतिहासMediaWiki 1.43.6https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%B5_%E0%A4%85%E0%A4%AD%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%82%E0%A4%95%E0%A4%B0&diff=2972&oldid=prev१७:५०, १ मे २०२२ वर ImportMaster2022-05-01T17:50:46Z<p></p>
<p><b>नवीन पृष्ठ</b></p><div>{{माहितीचौकट गायक<br />
| नाव = संजीव अभ्यंकर<br />
| चित्र = Sanjeev Abhyankar 2.jpg<br />
| चित्रtitle = संजीव अभ्यंकर<br />
| उपाख्य = पंडित<br />
| टोपणनावे = <br />
| जन्म_दिनांक = [[ऑक्टोबर ५]], [[इ.स. १९६९]]<br />
| जन्म_स्थान = <br />
| मृत्यू_दिनांक = <br />
| मृत्यू_स्थान = <br />
| मृत्यू_कारण = <br />
| धर्म = [[हिंदू]]<br />
| वांशिकत्व = <br />
| नागरिकत्व = [[भारतीय]]<br />
| मूळ_गाव = <br />
| देश = {{ध्वज|भारत}}<br />
| भाषा = [[मराठी]], [[हिंदी भाषा]]<br />
| आई = डॉ.[[शोभा अभ्यंकर]]<br />
| वडील = [[विजय अभ्यंकर]]<br />
| जोडीदार = [[आश्विनी संजीव अभ्यंकर]]<br />
| अपत्ये = <br />
| नातेवाईक = <br />
| शिक्षण = <br />
| प्रशिक्षण संस्था = <br />
| गुरू = डॉ.[[शोभा अभ्यंकर]](आई), गंगाधरबुवा पिंपळखरे, [[पंडित जसराज]]<br />
| संगीत प्रकार = [[हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीत]],<br />
| घराणे = [[मेवाती घराणे]]<br />
| कार्य = शास्त्रीय खयाल गायन, <br /> [[नाट्यसंगीत]], <br /> मराठी [[अभंग]], मराठी भावगीत <br /> व हिंदी चित्रपटांतून पार्श्वगायन.<br />
| पेशा = गायन<br />
| कार्य संस्था = <br />
| विशेष कार्य = <br />
| कार्यकाळ = <br />
| विशेष उपाधी = <br />
| गौरव = [[मध्य प्रदेश]] शासनाने ‘कुमार गंधर्व पुरस्कार’<br />
| पुरस्कार = [[राष्ट्रीय पुरस्कार]] गॉडमदर' चित्रपटातील गाण्यासाठी<br />
| संकीर्ण = <br />
| तळटिप = <br />
| स्वाक्षरी = <br />
| संकेतस्थळ = http://www.sanjeevabhyankar.com<br />
}}<br />
<br />
''' संजीव अभ्यंकर''' ([[ऑक्टोबर ५]], [[इ.स. १९६९]] - हयात) हे लोकप्रिय [[हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीत|हिंदुस्तानी गायक]] आहेत.<br />
<br />
==जीवन==<br />
अभ्यंकरांचा जन्म [[ऑक्टोबर ५]], [[इ.स. १९६९]] रोजी झाला. वयाच्या आठव्या वर्षापासून त्यांचे हिंदुस्तानी संगीताचे शिक्षण सुरू झाले. त्यांना सुरुवातीचे सांगीतिक धडे घरातून, आई [[शोभा अभ्यंकर]] यांच्याकडून मिळाले. पं. [[गंगाधरबुवा पिंपळखरे]] यांच्याकडूनही संजीव यांनी मार्गदर्शन घेतले. [[हिराबाई बडोदेकर]] आणि [[वसंतराव देशपांडे]] यांनी त्यांना [[पंडित जसराज|जसराजांकडे]] शिकायला पाठविण्याची शिफारस केली. [[पंडित जसराज|जसराजांचे]] शिष्यत्व स्वीकारल्यानंतर त्यांची संगीत दिनचर्या संपूर्णतः बदलली. गुरू-शिष्य परंपरेनुसार त्यांचे शिक्षण चालू झाले. जसराजांच्याबरोबर भारतभर दौरे, संगीत मैफिलींमध्ये त्यांना साथ-संगत आणि त्याचवेळी हिंदुस्तानी संगीतातील अभिजात स्वरांचे धडे, अशा नानाविध मार्गांनी त्यांची सांगीतिक प्रगती होत होती. अकराव्या वर्षी संगीताची पहिली मैफल गाजविणाऱ्या संजीव अभ्यंकरांनी त्यानंतर देशभरातील विविध महोत्सवांमध्ये आपल्या गायकीची छाप पाडली.<br />
<br />
== जसराज यांच्याकडील दिनक्रम ==<br />
ते [[पंडित जसराज|जसराजांकडे]] राहत होते. आपले आपण उठून शिष्यांनी रियाजाच्या खोलीत रियाज सुरू करावा, अशी [[पंडित जसराज|जसराजांची]] शिकवण होती. त्यांच्या घराच्या गच्चीत रियाजाची छोटी खोली होती. तिथे जाऊन ते गायला बसायचे, त्यांना मनात येईल तेव्हा [[पंडित जसराज|जसराज]] यायचे आणि शिकवायचे. त्यांनी शिकवलेले सकाळ, दुपार, संध्याकाळ असे तीन वेळा गायचे असा नियम होता. त्या त्या वेळचे राग म्हणायचे. मग मधल्या वेळात संजीव क्रिकेट खेळायला मामाकडे जायचे. रोज तेव्हा चार ते साडेचार तास गायन व्हायचे. त्यावेळी गळा तयार करायचा होता त्यामुळे सगळे राग गळ्यावर चढवायचा रियाज असायचा.<br />
<br />
== कारकीर्द ==<br />
देशभरातील प्रख्यात संगीत महोत्सवच नाहीत, तर [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]], [[कॅनडा]], [[ऑस्ट्रेलिया]] व पूर्व आफ्रिका या भागांतही संजीव अभ्यंकरांची गायकी पोचली.. अभिजात शास्त्रीय संगीताबरोबर पार्श्वगायन, भावसंगीत आणि भक्तिसंगीताच्या प्रांतांतही त्यांनी स्वतःची नाममुद्रा उमटवली.. हिंदी-मराठी भजने आणि बंदिशींच्या अनेक कॅसेट आणि सीड्यांच्या माध्यमांतून देशभरातील संगीतरसिकांच्या घरांत त्यांचे नाव पोचले आहे. स्वतःच्या काही बंदिशी रचून स्वतंत्र ओळख निर्माण करण्याचा प्रयत्नही त्यांनी केला..<br />
<br />
'माचिस', 'निदान', 'दिल पे मत ले यार' अशा चित्रपटांसाठी त्यांनी पार्श्वगायन केले आहे. 'गॉडमदर' चित्रपटातील गाण्यासाठी त्यांना राष्ट्रीय पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले आहे. पं. जसराज जीवनगौरव पुरस्कार, सूररत्न यांसारख्या अनेक पुरस्कारांनी त्यांना सन्मानित करण्यात आले आहे. [[मध्य प्रदेश]] शासनाने ‘कुमार गंधर्व पुरस्कार’ देऊन त्यांना गौरवले आहे.<br />
<br />
== बाह्य दुवे ==<br />
* {{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://maharashtratimes.indiatimes.com/articleshow/9500643.cms | title = पं. संजीव अभ्यंकर | प्रकाशक = [[महाराष्ट्र टाइम्स]] | दिनांक = ६ ऑगस्ट, इ.स. २०११ | अॅक्सेसदिनांक = १२ ऑगस्ट, इ.स. २०११ | भाषा = मराठी }}<br />
* {{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://www.maayboli.com/node/284 | title = संजीव अभ्यंकर यांची मुलाखत | प्रकाशक = [[मायबोली.कॉम]] | लेखक = मीनाक्षी हर्डीकर | दिनांक = ५ जानेवारी, इ.स. २००७ | अॅक्सेसदिनांक = १२ ऑगस्ट, इ.स. २०११ | भाषा = मराठी }}<br />
* {{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://www.loksatta.com/index.php?option=com_content&view=article&id=174117:2011-08-02-15-31-50&catid=31:2009-07-09-02-02-32&Itemid=9 | title = व्यक्तिवेध : संजीव अभ्यंकर | प्रकाशक = [[लोकप्रभा]] | दिनांक = ३ ऑगस्ट, इ.स. २०११ | अॅक्सेसदिनांक = १२ ऑगस्ट, इ.स. २०११ | भाषा = मराठी }}<br />
* [http://www.sanjeevabhyankar.com/ संजीव अभ्यंकर - संकेतस्थळ]<br />
<br />
{{हिंदुस्तानी संगीत}}<br />
{{राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायक}}<br />
<br />
{{विस्तार}}<br />
{{संगीतातील अपूर्ण लेख}}<br />
<br />
{{DEFAULTSORT:अभ्यंकर,संजीव}}<br />
[[वर्ग:मराठी गायक]]<br />
[[वर्ग:हिंदुस्तानी गायक]]<br />
[[वर्ग:भारतीय शास्त्रीय गायक]]<br />
[[वर्ग:इ.स. १९६९ मधील जन्म]]<br />
[[वर्ग:मराठी व्यक्ती]]</div>ImportMaster