ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात

2020-04-26T11:09:02Z

नवीन पृष्ठ

{{माहितीचौकट अभिनेता
| पार्श्वभूमी_रंग =
| नाव = सत्यदेव दुबे
| चित्र =
| चित्र_रुंदी =
| चित्र_title =
| पूर्ण_नाव =
| जन्म_दिनांक = इ.स. १९३६
| जन्म_स्थान = [[बिलासपूर]] [[छत्तीसगढ]]
| मृत्यू_दिनांक = २५ डिसेंबर, इ.स. २०११
| मृत्यू_स्थान = [[मुंबई]]
| इतर_नावे =
| कार्यक्षेत्र = निर्माता, दिग्दर्शक, अभिनेता, पटकथाकार, संवादलेखक
| राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय]]
| भाषा = [[मराठी]], [[हिंदी भाषा|हिंदी]]
| कारकीर्द_काळ = इ.स. १९६२-२००८
| प्रमुख_नाटके = गिधाडे,<br />[[शांतता! कोर्ट चालू आहे]]
| प्रमुख_चित्रपट = 'अंकुर' (इ.स. १९७४),<br />निशांत' (इ.स. १९७५)
| प्रमुख_दूरचित्रवाणी_कार्यक्रम =
| पुरस्कार = [[पद्मभूषण पुरस्कार]] (इ.स. २०११),<br />संगीत नाटक अकादमी (इ.स. १९८०)
| वडील_नाव =
| आई_नाव =
| पती_नाव =
| पत्नी_नाव =
| अपत्ये =
| संकेतस्थळ =
| तळटिपा =
}}
'''सत्यदेव दुबे''' (इ.स. १९३६; [[बिलासपूर]], [[ब्रिटिश भारत]] - २५ डिसेंबर, इ.स. २०११; [[मुंबई]], [[महाराष्ट्र]]) हे भारतीय पटकथाकार, संवादलेखक, नाट्य-अभिनेते, चित्रपट-अभिनेते, दिग्दर्शक व निर्माते होते. नाट्यक्षेत्रातील त्यांच्या योगदानाबद्दल त्यांना [[संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार]] (इ.स. १९७१), [[तन्वीर सन्मान]] (२००८), [[चतुरंग प्रतिष्ठान]]चा जीवनगौरव [[पुरस्कार]] (२००८) व [[पद्मभूषण पुरस्कार]] (इ.स. २०११) देऊन गौरवण्यात आले.

== जीवन ==
दुब्यांचा जन्म इ.स. १९३६ साली [[ब्रिटिश भारत|ब्रिटिश भारतातील]] [[बिलासपूर]] (वर्तमान [[छत्तीसगढ]] राज्यात) येथे झाला. [[क्रिकेट|क्रिकेट खेळाडू]] होण्याचे स्वप्न बाळगून ते [[मुंबई]]त आले. मात्र मुंबईत गेल्यावर सौदी अरब-भारतीय रंगकर्मी [[इब्राहिम अल्काझी]] यांनी चालवलेल्या ''थिएटर युनिट'' नावाच्या नाट्यसंस्थेत ते सामील झाले. पुढे ''राष्ट्रीय नाट्य विद्यालय'' (''नॅशनल स्कूल ऑफ ड्रामा'') या संस्थेचे संचालकपद स्वीकारून अल्काझी [[नवी दिल्ली]]स गेले. त्यानंतर दुब्यांनी ''थिएटर युनिट'' नाट्यसंस्थेची धुरा आपल्या खांद्यांवर घेतली.

[[गिरीश कर्नाड|गिरीश कर्नाडांचे]] पहिले नाटक ''ययाति'', तसेच ''हयवदन'', [[बादल सरकार|बादल सरकारांची]] ''एवम् इंद्रजित'' व ''पगला घोडा'', [[विजय तेंडुलकर|विजय तेंडुलकरांचे]] ''खामोश! अदालत जारी है'', [[मोहन राकेश|मोहन राकेशांचे]] ''आधे अधुरे'', [[धर्मवीर भारती]] यांचे ''अंधा युग'' इत्यादी गाजलेली नाटके दुब्यांनी निर्मिली.

दुब्यांनी ''अपरिचय के विंधाचल'' (इ.स. १९६५) व ''टंग इन चीक'' (इ.स. १९६८) असे दोन लघुपट बनवले. विजय तेंडुलकरांच्या नाटकावर आधारित ''[[शांतता! कोर्ट चालू आहे]]'' हा [[मराठी भाषा|मराठी भाषेतील]] चित्रपट त्यांनी दिग्दर्शिला आहे.

== कारकीर्द ==
=== चित्रपट ===
{| class="wikitable sortable" width=100%
|-
! चित्रपट !! वर्ष (इ.स.) !! भाषा !! सहभाग
|-
| शांतता! कोर्ट चालू आहे || इ.स. १९७१ || मराठी || दिग्दर्शन
|-
| [[अंकुर (चित्रपट)]] || इ.स. १९७४ || हिंदी || संवाद, पटकथा
|-
| [[निशांत (चित्रपट)]] || इ.स. १९७५ || हिंदी || संवाद
|-
| [[भूमिका (चित्रपट)]] || इ.स. १९७७ || हिंदी || संवाद, पटकथा
|-
| [[जुनून (चित्रपट)]] || इ.स. १९७८ || हिंदी || संवाद
|-
| [[कलयुग (चित्रपट)]] || इ.स. १९८० || हिंदी || संवाद
|-
| [[आक्रोश (चित्रपट)]] || इ.स. १९८० || हिंदी || संवाद
|-
| [[विजेता (चित्रपट)]] || इ.स. १९८२ || हिंदी || संवाद, पटकथा
|-
| [[मंडी (चित्रपट)]] || इ.स. १९८३ || हिंदी || पटकथा
|}

== मृत्यू ==
दुब्यांना सप्टेंबर, इ.स. २०११मध्ये [[अपस्मार|अपस्माराचा]] झटका आल्यामुळे रुग्णालयात दाखल करण्यात आले होते. त्यानंतर ते दोन महिने कोम्यात होते. अखेर २५ डिसेंबर, इ.स. २०११ रोजी त्यांचे [[मुंबई]]त निधन झाले<ref>{{स्रोत बातमी | दुवा = http://maharashtratimes.indiatimes.com/articleshow/11241242.cms | title = पं. सत्यदेव दुबे काळाच्या पडद्याआड | प्रकाशक = महाराष्ट्र टाइम्स | दिनांक = २५ डिसेंबर, इ.स. २०११ | अ‍ॅक्सेसदिनांक = २५ डिसेंबर, इ.स. २०११ | भाषा = मराठी }}</ref>.

== संदर्भ व नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

== बाह्य दुवे ==
* {{आय.एम.डी.बी. नाव|0239270|{{लेखनाव}}}}

{{विस्तार}}
{{DEFAULTSORT:दुबे,सत्यदेव}}
[[वर्ग:नाट्यअभिनेते]]
[[वर्ग:नाट्यदिग्दर्शक]]
[[वर्ग:पटकथाकार]]
[[वर्ग:हिंदी व्यक्ती]]
[[वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. २०११ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते]]
[[वर्ग:संगीत नाटक अकादमी पुरस्कारविजेते]]
[[वर्ग:कालिदास सन्मान पुरस्कारविजेते]]

सत्यदेव दुबे - आवृत्ती इतिहास

ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात