https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A5%82%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%95_%E0%A4%B5%E0%A4%A8_%E0%A4%B9%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%95सामूहिक वन हक्क - आवृत्ती इतिहास2026-08-27T12:21:13Zविकिवरील या पानाच्या आवृत्त्यांचा इतिहासMediaWiki 1.43.6https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A5%82%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%95_%E0%A4%B5%E0%A4%A8_%E0%A4%B9%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%95&diff=3522&oldid=prevImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात2022-05-01T11:33:18Z<p>robot: Import pages using <a href="/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:%E0%A4%86%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A4" title="विशेष:आयात">विशेष:आयात</a></p>
<p><b>नवीन पृष्ठ</b></p><div>[[भारत]] शासनाच्या २००६ साली मंजूर झालेल्या वनाधिकार कायद्यानुसार स्थानिक समाज ज्या भूमीचा पूर्वापार वापर करत आलेले आहेत, यात राखीव व संरक्षित जंगल, [[अभयारण्य|अभयारण्ये]] व [[राष्ट्रीय उद्यान|राष्ट्रीय उद्यानांची]] भूमीही समाविष्ट असेल, अशा जमिनीवर लोकांना सामूहिक हक्क सुद्धा मिळतील.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://trti.maharashtra.gov.in/forest/static_pages/frm_formain.php|title=अनुसूचित जमाती व इतर पारंपारिक वन निवासी (वन हक्क मान्य करणे) अधिनियम 2006 व नियम 2008 , 2012|last=|first=|date=|website=आदिवासी विकास आयुक्तालय, महाराष्ट्र राज्य|archive-url=|archive-date=|dead-url=|access-date=२१ मार्च २०१८}}</ref> <br />
<br />
== महत्त्वाचे सामूहिक हक्क ==<br />
* गावाच्या हद्दीतून किंवा हद्दीबाहेरुन जे गौण वनोपज परंपरेने गोळा केले जात आहेत अशा वनोपजांवरील मालकी हक्क , गोळा करण्याचा, वापरण्याचा अथवा विकण्याचा अधिकार; कायद्याप्रमाणे गौण वनोपजात इमारती लाकूड वगळता इतर वनस्पतिजन्य उत्पादने, [[बांबू]], काड्या, बुंधे, वेल, टसर, रेशमाचे कोष, [[मध]], [[मेण]], [[लाख (पदार्थ)|लाख]], [[तेंदू]], औषधी वनस्पती, कंदमुळे या सर्वांचा समावेश होईल.<br />
<br />
* इतर सामूहिक उपयोगांचे अधिकार-यांच्यात मासे व इतर जलाशयांतील उत्पादन, चराई-स्थायिक व फिरस्ती या सर्वांचा समावेश होईल<br />
<br />
* पूर्वापार संरक्षण-संवर्धन करीत असलेल्या सर्व सामूहिक संसाधनांचे संरक्षण, पुनरुज्जीवन व व्यवस्थापन करण्याचा अधिकार<br />
<br />
* जैवविविधता गोळा करण्याचा, तीवरील व पारंपरिक ज्ञानावरील तसेच सांस्कृतिक वैविध्यावरील बौद्धिक संपत्तीचे अधिकार<br />
<br />
* वननिवासियांचे इतर पारंपरिक हक्क , मात्र शिकार करण्याचे हक्क सोडून <br />
<br />
== जबाबदारी व कर्तव्ये ==<br />
याखेरीज, वनाधिकार असलेल्या व्यक्ती, ग्रामसभा व इतर स्थानिक संस्थांना खालील अधिकार आहेत:<br />
* वन्यजीव, अरण्य व जैववैविध्याचे संरक्षण करणे <br />
<br />
* आसपासची पाणलोट क्षेत्रे, पाण्याचे स्त्रोत व परिसराच्या दृष्टीने संवेदनाशील क्षेत्रांचे सुव्यवस्थित संरक्षण होत आहे याची खात्री करून घेणे<br />
<br />
* वननिवासीयांचे अधिवास, त्यांचा नैसर्गिक व सांस्कृतिक वारसा नष्ट करणाऱ्या कोणत्याही उपक्रमांपासून सुरक्षित राहतील, याची खात्री करून घेणे.<br />
<br />
* ग्रामसभेने सामूहिक वनसंपत्तीचा वापर करण्याबाबत घेतलेले आणि वन्यजीव, अरण्य व जैववैविध्याला बाधा आणणाऱ्या काहीही कृतिकर्मांना थांबवण्याबाबत घेतलेले सर्व निर्णय अंमलात येतील याची खात्री करून घेणे.<br />
<br />
== संदर्भ ==<br />
[[वर्ग:भारतातील कायदे]]<br />
[[वर्ग:दलित]]</div>ImportMaster