https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%A4%B8%E0%A5%81%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B7_%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B3%E0%A5%87%E0%A4%95%E0%A4%B0सुभाष पाळेकर - आवृत्ती इतिहास2026-08-25T18:04:48Zविकिवरील या पानाच्या आवृत्त्यांचा इतिहासMediaWiki 1.43.6https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A5%81%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B7_%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B3%E0%A5%87%E0%A4%95%E0%A4%B0&diff=9170&oldid=prevImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात2022-05-01T17:51:19Z<p>robot: Import pages using <a href="/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:%E0%A4%86%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A4" title="विशेष:आयात">विशेष:आयात</a></p>
<p><b>नवीन पृष्ठ</b></p><div>'''सुभाष पाळेकर''' (जन्म : बेलोरा (अमरावती जिल्हा, इ.स. १९४९) हे [[पद्मश्री पुरस्कार]]विजेते शेतीतज्ज्ञ व [[शेतकरी]] आहेत. 'झीरो बजेट' या संकल्पनेवर आधारित [[नैसर्गिक शेती]]चे ते पुरस्कर्ते आहेत. जमिनीच्या आरोग्याबरोबरच शेतकऱ्याचा जीवही धोक्यात, त्यामुळे सुभाष पाळेकरांचा रासायनिक शेतीला कडाडून विरोध होता.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत | url=https://www.bbc.com/marathi/india-42326884 | title=एकही पैसा खर्च न करता अशी करा 'झिरो बजेट' शेती | publisher=बी.बी.सी. मराठी | date=२२ डिसेंबर २०१७ | accessdate=२३ डिसेंबर २०१७ | language=मराठी | लेखक=गजानन उमाटे आणि प्राजक्ता धुळप}}</ref> म्हणूनच त्यांनी कमी खर्चाची 'झिरो बजेट' शेती करायला सुरुवात केली. शेण, वनस्पती इत्यादी उपलब्ध नैसर्गिक गोष्टींचा वापर करून कमी खर्चाची व रासायनिक खतांशिवायच्या शेतीला ते आध्यात्मिक (स्पिरिच्युअल) शेती म्हणतात.<br />
<br />
नैसर्गिक शेती यशस्वी करण्यासाठी त्यांनी नैसर्गिक साहित्य वापरून जीवामृत व बीजामृत या दोन द्रव्यांची निर्मिती केली. जीवामृत या मिश्रणात त्यांनी वापरलेले [[गाय|गाईचे]] [[शेण]] जमिनीमधील [[गांडूळ|गांडुळांना]] सुप्त अवस्थेमधून जागे करण्यासाठी गंधनिर्मितीचे कार्य करते. पाळेकर निसर्गशेतीमध्ये [[आंतरपीक पद्धती|आंतरपीक]] व [[बहुपीक पद्धती]] वापरतात. <br />
<br />
== लेखन ==<br />
शेतीसंशोधक असलेल्या पाळेकरांनी शेतकऱ्यांसाठी 'द फिलाॅसाॅफी ऑफ स्पिरिच्युअल फार्मिंग' व 'झीरो बजेट नॅचरल फार्मिंग' ही पुस्तके इंग्रजी भाषेत लिहिली आहेत.<br />
<br />
==पुरस्कार==<br />
* पद्मश्री पुरस्कार (इ.स. २०१६)<br />
<br />
== संदर्भ आणि नोंदी ==<br />
{{संदर्भयादी}}<br />
<br />
[[वर्ग:शेतकरी]]<br />
[[वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते]]<br />
[[वर्ग:शेतीतज्ज्ञ]]<br />
<br />
{{अमरावती}}<br />
[[वर्ग:इ.स. १९४९ मधील जन्म]]</div>ImportMaster