ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात

2022-05-01T17:53:08Z

नवीन पृष्ठ

{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''सोनल मानसिंह''' (जन्म ३० एप्रिल १९४४) ह्या [[भरतनाट्यम]] आणि [[ओडिसी नृत्य|ओडिसी]] नृत्य शैलीच्या एक [[अभिजात भारतीय नृत्ये|भारतीय शास्त्रीय नर्तक]] आणि गुरू आहेत. राज्यसभेचे सदस्य होण्यासाठी त्यांना [[भारताचे राष्ट्रपती|भारताच्या राष्ट्रपतींनी]] जुलाई २०१८ मध्ये नामांकन दिले आहे.<ref>{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/sonal-mansingh-ram-shakal-among-four-nominated-to-rs/articleshow/64985955.cms | title=Sonal Mansingh, Ram Shakal among four nominated to RS | newspaper=[[The Times of India]] | date=14 July 2018 | accessdate=14 July 2018}}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.newindianexpress.com/nation/2018/jul/14/former-mp-ram-shakal-rss-leader-rakesh-sinha-among-four-nominated-to-rajya-sabha-1843254.html | title=Former MP Ram Shakal, RSS leader Rakesh Sinha among four nominated to Rajya Sabha | newspaper=New Indian Express | date=14 July 2018 | accessdate=14 July 2018}}</ref><ref>{{cite web | url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/president-nominates-rss-ideologue-rakesh-sinha-among-three-others-to-rajya-sabha/articleshow/64985950.cms | title=President nominates RSS ideologue Rakesh Sinha among three others to Rajya Sabha | newspaper=[[The Economic Times]] | date=14 July 2018 | accessdate=14 July 2018}}</ref>

== जीवन ==
१९४४ मध्ये प्रख्यात समाजसेवक आणि [[पद्मभूषण पुरस्कार|पद्मभूषण]] विजेता अरविंद आणि पौर्णिमा पक्वासा या गुजराती घरात सोनल मानसिंगचा जन्म [[मुंबई|मुंबईत]] झाला. तिचे आजोबा मंगलदास पक्वासा हे स्वातंत्र्यसेनानी आणि [[भारतामधील राज्यांचे राज्यपाल|भारताच्या]] पहिल्या पाच [[भारतामधील राज्यांचे राज्यपाल|राज्यपालांपैकी]] एक होते.<ref>[https://www.ualberta.ca/~spicm/sonal_mansingh_biography.htm Sonal Mansingh] [[University of Alberta]] website, www.ualberta.ca.</ref>

सोनल मानसिंग यांनी वयाच्या चौथ्या वर्षी [[नागपूर|नागपुरातील]] एका शिक्षकापासून तिच्या मोठ्या बहिणीसमवेत [[मणिपुरी नृत्य]] शिकण्यास सुरुवात केली. त्यानंतर वयाच्या सातव्या वर्षी त्यांनी पंडानलूर घराण्यातील विविध गुरूंकडून [[भरतनाट्यम]] शिकण्यास सुरुवात केली. मुंबईतील कुमार जयकर यांच्याकडूनदेखील य्यांनी नृत्याचे धडे घेतले. <ref>''National centre for the performing Arts''. Quarterly journal. v.12-13, ''page 3''</ref><ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/273843.cms Sonal Mansingh: The dance of life] ''[[The Times of India]]'', 9 November 2003.</ref>

सोनल मानसिंग यांनी [[भारतीय विद्या भवन|भारतीय विद्या भवनमधून]] [[संस्‍कृत भाषा|संस्कृतमध्ये]] "प्रवीण" आणि "कोविद" आणि [[मुंबई|मुंबईतील]] [[एल्फिन्स्टन महाविद्यालय|एल्फिन्स्टन कॉलेजमधून]] जर्मन साहित्यात बीए (ऑनर्स) पदवी मिळविली आहे. वयाच्या १८व्या वर्षी आपल्या कुटुंबाच्या विरोधाला न जुमानता त्या [[बंगळूर|बंगलोरला]] भरतनाट्यम नृत्यातील खरे प्रशिक्षण घेण्यासाठी प्राध्यापक यूएस कृष्णाराव आणि चंद्रभागा देवी यांच्याकडे गेल्या. १९६५ साली त्यांनी मायलापूरच्या गौरी अम्मल यांच्याकडून अभिनय आणि गुरू [[केलुचरण मोहपात्रा]] यांच्याकडून [[ओडिसी नृत्य]] शिकण्यास सुरुवात केली.<ref>[http://nrcw.nic.in/shared/sublinkimages/191.htm Sonal Mansingh] nrcw.nic.in.</ref> १९७७ साली त्यांनी नवी दिल्ली येथे सेंटर फॉर इंडियन क्लासिकल डान्स' (सीआयसीडी)ची स्थापना केली.<ref name=bio>[http://www.mansinghsonal.com/biography.html Biography] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090728165649/http://www.mansinghsonal.com/biography.html |date=2009-07-28 }} Official website.</ref><ref>[http://mansinghsonal.wordpress.com/ Sonal Mansingh] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110718102128/http://mansinghsonal.wordpress.com/ |date=2011-07-18 }}</ref>

मायाधर मानसिंह यांनी सोनलची ओळख त्यांचे चिरंजीव भारतीय मुत्सद्दी ललित मानसिंह यांच्याशी करून दिली होती. दोघांनी पुढे लग्न केले आणि नंतर घटस्फोट घेण्याचा निर्णय घेतला.<ref name=indpress>{{cite news|title=The art of diplomacy|url=http://www.indianexpress.com/Storyold/129791/|accessdate=29 May 2012|newspaper=[[The Indian Express]]|date=31 Oct 1999}}</ref><ref>{{cite web|title=Sonal Mansingh|url=http://www.iloveindia.com/indian-heroes/sonal-mansingh.html|publisher=iloveindia.com|accessdate=29 May 2012}}</ref>

वर्षानुवर्षे करीत राहिलेल्या नृत्याने त्यांना जगभरात प्रसिद्धी आणि पुरस्कार मिळाले.<ref>[http://www.narthaki.com/info/intervw/intrvw52.html Interview]</ref> १९९२ मध्ये भारत सरकार ने [[पद्मभूषण]] प्रदान केले.<ref name="Padma Awards">{{cite web | url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf | title=Padma Awards | publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India | date=2015 | accessdate=21 July 2015}}</ref> १९८७ मध्ये [[संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार]] देण्यात आला होता.<ref>[http://www.sangeetnatak.com/programmes_recognition&honours_dance_odissi.html Awards Odissi] [[Sangeet Natak Akademi]] official website.</ref> भारताचा दुसरा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार [[पद्मविभूषण]] हा त्यांना २००३ मध्ये मिळाला. [[बालसरस्वती|बालसरस्वतीनंतर]] असा मान मिळवून देणारी ही भारतातील दुसरी महिला नर्तकी बनली.<ref>[http://www.webindia123.com/personal/dancer/sonal.htm Sonal]</ref> त्यानंतर मध्य प्रदेश सरकारच्या कालिदास सन्मानाने २००६ मध्ये त्यांचा गौरव करण्यात आला. एप्रिल २००७ मध्ये [[उत्तराखंड|उत्तराखंडातल्या]] पंतनगर येथील गोविंद वल्लभदास पंत विद्यापीठाने त्यांना डॉक्टर ऑफ सायन्स (Honoris Causa-ऑनरिस कॉसा) आणि संबळपूर विद्यापीठाने डॉक्टर ऑफ लिटरेचर (ऑनोरिस कॉसा) या मानद पदव्यांनी सन्मानित केले.<ref>[http://www.hinduonnet.com/fr/2007/04/27/stories/2007042700390300.htm String of awards for Sonal Mansingh] [[The Hindu]], 27 April 2007.</ref>

२००२ मध्ये नृत्यसेवेच्या ४० वर्षांच्या पूर्णतेच्या निमित्ताने हिंदी चित्रपटांचे दिग्दर्शक [[प्रकाश झा]] यांनी सोनल मानसिंग यांच्यावर 'सोनल' नावाचा एक माहितीपट बनविला. या माहितीपटाला त्यावर्षी [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार|राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] मिळाला.<ref>[http://www.prakashjhaproductions.com/sonal.html ''Sonal'']</ref>

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}
[[वर्ग:संगीत नाटक अकादमी पुरस्कारविजेते]]
[[वर्ग:हयात व्यक्ती]]
[[वर्ग:इ.स. १९४४ मधील जन्म]]
[[वर्ग:भारतीय नर्तक]]
[[वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते]]
[[वर्ग:पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते]]
[[वर्ग:कालिदास सन्मान पुरस्कारविजेते]]

सोनल मानसिंह - आवृत्ती इतिहास

ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात