https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%A4%B8%E0%A5%8B%E0%A4%B3%E0%A4%BE_%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0सोळा संस्कार - आवृत्ती इतिहास2026-08-25T14:59:56Zविकिवरील या पानाच्या आवृत्त्यांचा इतिहासMediaWiki 1.43.6https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A5%8B%E0%A4%B3%E0%A4%BE_%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0&diff=7553&oldid=prevImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात2022-05-01T11:34:48Z<p>robot: Import pages using <a href="/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:%E0%A4%86%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A4" title="विशेष:आयात">विशेष:आयात</a></p>
<p><b>नवीन पृष्ठ</b></p><div>'''सोळा संस्कार''' हे हिंदू धर्मीयांचे संस्कार विधी आहेत. हे संस्कार मानवी मूल्याशी निगडीत बाब आहे. [[गर्भधारना|गर्भधारणेपासून]] ते [[विवाह]]ापर्यंत हिंदू व्यक्तीवर, आईवडील व गुरूंकडून ज्या [[वैदिक]] विधी केल्या जातात त्यास संस्कार असे म्हटले जाते. सात्त्विक वृत्तीची जोपासना व्हावी हा संस्कार विधी करण्यामागचा सर्वात महत्त्वाचा उद्देश आहे. मनुष्यामध्ये असलेल्या सद्गुणांचा विकास व संवर्धन करणे तसेच दोषांचे निराकरण करणे हा संस्कारांचा पाया आहे. गुह्यसुत्रामध्ये यावर बरीच चर्चा केली आहे. अनेक ग्रंथामध्ये या संस्काराच्या विषयावर लिखाण केले गेले आहे. हिंदूंच्या पूर्वजांनी मानवजातीच्या कल्याणासाठी व उन्नतीसाठी संस्कारांची योजना केली आहे. संस्कार हा साधनेचाही विषय आहे. संस्कारामुळे [[ईश्वर]]ाचे स्मरण होते. माणसाचे व्यक्तिगत जीवन निरामय, संस्कारीत, विकसीत व्हावे व त्याद्वारे उत्तम, चारित्र्यसंपन्न, सुसंस्कारीत व्यक्ती निर्माण व्हाव्यात. त्याद्वारे चांगला समाज व पर्यायाने एक चांगले व सुसंस्कृत, बलशाली राष्ट्र निर्माण व्हावे हा यामागील प्रमुख उद्देश आहे.<br />
<br />
हिंदू धर्मातील सोळा संस्कार (षोडश संस्कार) खालिलप्रमाणे आहेत :<br />
<br />
# [[गर्भाधान]]<br />
# [[पुंसवन]]<br />
# [[अनवलोभन]]<br />
# [[सीमंतोन्नयन]]<br />
# [[जातकर्म]]<br />
# [[नामकरण]]<br />
# [[सूर्यावलोकन]]<br />
# [[निष्क्रमण]]<br />
# [[अन्नप्राशन]]<br />
# [[वर्धापन]]<br />
# [[चूडाकर्म]]<br />
# [[अक्षरारंभ]]<br />
# [[मुंज|उपनयन]]<br />
# [[समावर्तन]]<br />
# [[हिंदू लग्न|विवाह]]<br />
# [[अंत्येष्टी]]<br />
<br />
{{विस्तार}}<br />
{{सोळा संस्कार}}<br />
<br />
[[वर्ग: सोळा संस्कार| ]]<br />
[[वर्ग:हिंदू संस्कृती]]<br />
[[वर्ग:याद्या]]</div>ImportMaster