ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात

2022-05-01T18:50:08Z

नवीन पृष्ठ

ज्या [[पुरुष|पुरुषाची]] [[बुद्धी]] स्थिर झाली आहे अशा पुरुषाला स्थितप्रज्ञ असे म्हणतात. अशा माणसाला कोणतीही [[आशा]], अभिलाषा नसते. तो सदा तृप्त असून [[सुख]] व [[दुःख]] यांमुळे त्याला आनंद किंवा उद्वेग होत नाही. [[कासव]] ज्याप्रमाणे आपले [[अवयव]] ([[डोके]] व [[हात]], [[पाय]]) स्वतःच्या इच्छेनुसार आवरून घेते किंवा बाहेर काढते त्याप्रमाणे त्याची [[ज्ञानेंद्रिये|इंद्रिये]] त्याच्या पूर्णपणे ताब्यात असतात. [[आत्मा|आत्मबोधाने]] तो सदा संतुष्ट असतो. 
याबाबत [[ज्ञानेश्वरी]]मध्ये दुसऱ्या अध्यायात सविस्तर वर्णन आहे. 
== [[ज्ञानेश्वरी]] अध्याय २ मधील वर्णन ==

म्हणे अर्जुना परियेसीं| जो हा अभिलाषु प्रौढ मानसीं| तो अंतराय स्वसुखेंसीं| करीतु असे || २९१|| 
जो सर्वदा नित्यतृप्तु| अंतःकरण भरितु| परी विषयामाजीं पतितु| जेणें संगें कीजे || २९२|| 
तो कामु सर्वथा जाये| जयाचें आत्मतोषीं मन राहे| तोचि '''स्थितप्रज्ञु''' होये| पुरुष जाणैं || २९३|| 
नाना दुःखीं प्राप्तीं| जयासी उद्वेगु नाहीं चित्तीं| आणि सुखाचिया आर्ती| अडपैजेना || २९४|| 
अर्जुना तयाच्या ठायीं| कामक्रोधु सहजें नाहीं| आणि भयातें नेणें कहीं| परिपूर्णु तो || २९५|| 
ऐसा जो निरवधि| तो जाण पां '''स्थिरबुद्धि'''| जो निरसूनि उपाधि| भेदरहितु || २९६|| 
जो सर्वत्र सदा सरिसा| परिपूर्णु चंद्रु कां जैसा| अधमोत्तम प्रकाशा- | माजीं न म्हणे || २९७|| 
ऐसी अनवच्छिन्न समता| भूतमात्रीं सदयता| आणि पालटू नाहीं चित्ता| कवणें वेळे || २९८|| 
गोमटें कांहीं पावे| तरी संतोषें तेणें नाभिभवे| जो वोखटेनि नागवे| विषादासी || २९९|| 
ऐसा हरिखशोकरहितु| जो आत्मबोधभरितु| तो जाण पां '''प्रज्ञायुक्तु'''| धनुर्धरा || ३००|| 
कां कूर्म जियापरी| उवाइला अवेव पसरी|ना तरी इच्छावशें आवरी| आपुले आपण || ३०१|| 
तैसीं इंद्रियें आपैतीं होती| जयाचें म्हणीतलें करिती| '''तयाची प्रज्ञा जाण स्थिति| पातली असे''' || ३०२|| 

[[वर्ग:योग]]
[[वर्ग:अध्यात्म]]
[[वर्ग:तत्त्वज्ञान]]

स्थितप्रज्ञ - आवृत्ती इतिहास

ImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात