https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%A4%B9%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%B9%E0%A4%B0_%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%B2%E0%A4%BEहरिहर किल्ला - आवृत्ती इतिहास2026-08-28T13:13:27Zविकिवरील या पानाच्या आवृत्त्यांचा इतिहासMediaWiki 1.43.6https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B9%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%B9%E0%A4%B0_%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%B2%E0%A4%BE&diff=3850&oldid=prevImportMaster: robot: Import pages using विशेष:आयात2022-05-01T16:36:04Z<p>robot: Import pages using <a href="/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:%E0%A4%86%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A4" title="विशेष:आयात">विशेष:आयात</a></p>
<p><b>नवीन पृष्ठ</b></p><div>{{माहितीचौकट किल्ला<br />
| नाव = हरिहर किल्ला<br />
|चित्र = Hariharfort.jpg<br />
|चित्रशीर्षक = <br />
|चित्ररुंदी = <br />
| उंची = ३६७६ फूट <br />
| प्रकार = गिरिदुर्ग<br />
| श्रेणी = अवघड<br />
| ठिकाण = [[नाशिक]],[[महाराष्ट्र]]<br />
| डोंगररांग = [[सह्याद्री]]<br />
| अवस्था = उत्तम <br />
| गाव = [[हर्षवाडी]] , [[निर्गुडपाडा]]<br />
}}<br />
'''हरिहर किल्ला''' किंवा हर्षगड किल्ला हा [[भारत|भारताच्या]] [[महाराष्ट्र]] राज्यातील एक किल्ला आहे. <br />
[[सह्याद्री]]च्या रांगांमध्ये हरिहर किल्ला आपले वेगळेपण जपतो.<br />
<br />
ह्या किल्ल्यावर वेताळ मंदिर आहे. मे महिना असेल तर करवंदांचा रानमेवा हमखास खायला मिळतो. हरिहरचे एक खास वैशिष्ट्य म्हणजे तेथे चढायला कातळपायऱ्या आहेत. चढाईनंतर पूर्वेकडे लहानसा तलाव लागतो. काठावर [[हनुमान]]चे मंदिर व बाजूला चौथऱ्यावर [[महादेव]]ची पिंड व नंदी आहेत. आजूबाजूला ४ ते ५ पाण्याने भरलेल्या कातळटाक्या दिसतात. डावीकडे खाली उतरून तटापर्यंत जाता येते. या किल्ल्याला चौफर बेलाग कातळकडा आहे. पूर्वेला कापड्या डोंगर व ब्रम्हगिरी दिसतात. दक्षिणेकडे वैतरणा खोरे आहे. येथील ८०° असलेल्या कातळ पायऱ्या चित्तथरारक आहेत. हा गड ३६७६ फूट आहे.गिर्यारोहणप्रेमींकरता हा एक पर्याय आहे.<ref name="m.maharashtratimes.com">http://m.maharashtratimes.com/others/tourism/fort/articleshow/47544643.cms</ref> इतिहास : हरिहर उर्फ हर्षगड हा प्राचीन काळात बांधलेला असून तो अहमदनगरच्या निजामशहाच्या ताब्यात होता. शहाजीराजांनी १६३६ साली निजामशाहीची पुनःस्थापना करतेवेळी त्र्यंबकगडासोबत हा किल्लासुद्धा जिकला.<br />
<br />
==गडाकडे जाण्याचे मार्ग==<br />
पहिला मार्ग:- [[नाशिक]]-[[त्र्यंबकेश्वर]] रस्त्यावर त्र्यंबकेश्वरच्या ३ किमी अलीकडे डाव्या बाजूला असलेल्या गावाकडून मोखाड्याकडील रस्त्याने गेल्यास निरगुडपाडा हे किल्ल्याच्या पायथ्याचे गाव लागते.<br />
<br />
दुसरा मार्ग:- नाशिक-त्र्यंबकेश्वरकडून जव्हारकडे जाणाऱ्या रस्त्याने सापगावकडे जाताना त्र्यंबकपासून १५ किमीवरच्या लागणाऱ्या हर्षवाडीकडे पोचल्यावर किल्ल्याला जाता येते.<ref name="m.maharashtratimes.com"/><br />
<br />
तिसरा मार्ग :- [[कसारा]] - [[खोडाळा]] मार्गावरून जाताना देवगावपासून १ किमी अलीकडेच डाव्या बाजूस असलेल्या खोडाळा - टाके हर्ष मार्गाने गेल्यास निरगुडपाडा हे किल्ल्याच्या पायथ्याचे गाव लागते.<br />
<br />
==संदर्भ==<br />
* [[इतिहास दुर्गांचा]] - निनाद बेडेकर<br />
* [[दुर्ग|किल्ले]] - गो. नी. दांडेकर<br />
* [[ट्रेक द सह्याद्रीज]] (इंग्लिश) - [[हरीश कापडिया]]<br />
* [[डोंगरयात्रा]] - [[आनंद पाळंदे]]<br />
* [[दुर्गकथा]] - [[निनाद बेडेकर]]<br />
* [[दुर्गदर्शन]] - [[गो. नी. दांडेकर]]<br />
* [[दुर्गभ्रमणगाथा]] - गो. नी. दांडेकर<br />
* [[दुर्गवैभव]] - निनाद बेडेकर<br />
* [[महाराष्ट्रातील दुर्ग]] - निनाद बेडेकर<br />
* [[सह्याद्री पुस्तक|सह्याद्री]] - [[स. आ. जोगळेकर]]<br />
* [[सांगाती सह्याद्रीचा]] - यंग झिंगारो<br />
<br />
== हेसुद्धा पहा==<br />
* [[भारतातील किल्ले]]<br />
<br />
== संदर्भ ==<br />
{{संदर्भयादी}}<br />
{{विस्तार-किल्ला}}<br />
{{महाराष्ट्रातील किल्ले (विभागवार)}}<br />
{{महाराष्ट्रातील किल्ले}}<br />
<br />
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले]]<br />
[[वर्ग:नाशिक जिल्हा]]</div>ImportMaster