<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="mr">
	<id>https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%82%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%B2%E0%A5%80_%E0%A4%9C%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%B9%E0%A4%BE</id>
	<title>हिंगोली जिल्हा - आवृत्ती इतिहास</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%82%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%B2%E0%A5%80_%E0%A4%9C%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%B9%E0%A4%BE"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%82%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%B2%E0%A5%80_%E0%A4%9C%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%B9%E0%A4%BE&amp;action=history"/>
	<updated>2026-08-26T14:55:51Z</updated>
	<subtitle>विकिवरील या पानाच्या आवृत्त्यांचा इतिहास</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.6</generator>
	<entry>
		<id>https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%82%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%B2%E0%A5%80_%E0%A4%9C%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%B9%E0%A4%BE&amp;diff=12562&amp;oldid=prev</id>
		<title>०५:३४, १ मे २०२२ वर ImportMaster</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://mr.bharatpedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%82%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%B2%E0%A5%80_%E0%A4%9C%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%B9%E0%A4%BE&amp;diff=12562&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-05-01T05:34:26Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;नवीन पृष्ठ&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{माहितीचौकट भारतीय जिल्हा&lt;br /&gt;
|जिल्ह्याचे_नाव         = हिंगोली जिल्हा&lt;br /&gt;
|स्थानिक_नाव            =&lt;br /&gt;
|चित्र_नकाशा            = Hingoli_in_Maharashtra_(India).svg&lt;br /&gt;
|अक्षांश-रेखांश         =  &lt;br /&gt;
|राज्याचे_नाव           = महाराष्ट्र&lt;br /&gt;
|विभागाचे_नाव           = [[औरंगाबाद विभाग]]&lt;br /&gt;
|मुख्यालयाचे_नाव                = [[हिंगोली]]&lt;br /&gt;
|तालुक्यांची_नावे               = [[औंढा नागनाथ]]•[[सेनगांव]]•[[कळमनुरी]]•[[वसमत|बसमत]]• [[हिंगोली]]&lt;br /&gt;
|क्षेत्रफळ_वर्ग_किमी            = ४,५२७&lt;br /&gt;
|लोकसंख्या_एकूण         = ११,७८,९७३&lt;br /&gt;
|जनगणना_वर्ष            = २०११&lt;br /&gt;
|लोकसंख्या_घनता         = २६०&lt;br /&gt;
|शहरी_लोकसंख्या         = १,७८,७३३&lt;br /&gt;
|साक्षरता_दर            = ७६.०४%&lt;br /&gt;
|लिंग_गुणोत्तर          = ९४२&lt;br /&gt;
|प्रमुख_शहरे            = &lt;br /&gt;
|जिल्हाधिकार्यांचे_नाव          =श्री. सुनील भंडारी&lt;br /&gt;
|लोकसभा_मतदारसंघाची_नावे        = [[हिंगोली (लोकसभा मतदारसंघ)]]&lt;br /&gt;
|विधानसभा_मतदारसंघाची_नावे      = हिंगोली,वसमत,सेनगाव&lt;br /&gt;
|खासदारांची_नावे                = हेमंत पाटील &lt;br /&gt;
|पर्जन्यमान_मिमी                = ९० &lt;br /&gt;
|संकेतस्थळ                      = http://hingoli.nic.in/mr&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{जिल्हा सूचना|जिल्हा_नाव=हिंगोली}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;हिंगोली जिल्हा&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; हा मराठवाडा विभागाच्या उत्तरेस आहे. हिंगोलीच्या उत्तरेस [[वाशिम जिल्हा]] व [[यवतमाळ जिल्हा]], पश्चिमेस [[परभणी जिल्हा]] व आग्नेयेस [[नांदेड जिल्हा]] आहे, आताचा हिंगोली जिल्हा हा १ मे १९९९ पूर्वीपर्यंत [[परभणी]] जिल्ह्याचा एक भाग होता.  त्या दिवशी  औंढा, बसमत, हिंगोली, [[कळमनुरी]] व सेनगांव हे तालुके असलेला हा स्वतंत्र जिल्हा घोषित झाला.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
हिंगोली जिल्ह्याचे क्षेत्रफळ ४५२६ चौरस कि.मी.&amp;lt;sup&amp;gt;२&amp;lt;/sup&amp;gt; आहे. एकूण लोकसंख्या ९,८७,१६० तर साक्षरता ६६.८६% इतकी आहे. जिल्ह्यातील गोंधळ, शाहिरी, भारूड, पोतराज व कलगीतुरा या लोककला  प्रसिद्ध आहेत. ज्वारी व कापूस ही जिल्ह्याची मुख्य पिके आहेत.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==हिंगोली जिल्ह्यातील पर्यटनस्थळे==&lt;br /&gt;
==हिंगोली जिल्ह्यातील तीर्थक्षेत्रे==&lt;br /&gt;
हिंगोली जिल्ह्यात पुढील प्रमाणे प्रमुख तीर्थक्षेत्रे आणि मंदिरे आहेत.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;!---- कृपया गावागावात विविध धर्माचे मंदिरे आणि प्रार्थना स्थळे असतात, त्यांची नावे सरसकट येथे टाकू नये ----&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[औंढा नागनाथ]]- बारा ज्योतिर्लिंगांपैकी हे आठवे (आद्य) ज्योतिर्लिंग आहे.&lt;br /&gt;
* मल्लिनाथ दिगंबर जैन मंदिर (शिरड शहापूर), &lt;br /&gt;
* तुळजादेवी संस्थान (घोटा - ता. हिंगोली), &lt;br /&gt;
* [[संत नामदेव|संत नामदेवांचे]] जन्मस्थान [[नरसी (नामदेव)|नरसी नामदेव]].&lt;br /&gt;
* शेवाळा येथील पूर्णानंद महाराजांचे मंदिर.&lt;br /&gt;
* समगा येथील संगमेश्वर महादेव मंदिर&lt;br /&gt;
* श्री.कानिफनाथ गड खैरी घुमट&lt;br /&gt;
* चिंतामणी गणपती (हिंगोली)&lt;br /&gt;
* सिद्धनाथ (महादेव) मंदिर &amp;lt;ref&amp;gt; गांगलवाडी येथे सिध्देश्वर धरणाजवळ सिद्धनाथाचे (महादेवाची पींड) मंदिर आहे. येथुन औढा नागनाथ ज्योतिर्लिंग पर्यंत बोगदा होता असे ज्ञात आहे. दरवर्षी येथे सलग सात दिवस भव्य यात्रेसह होम आयोजन होते.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==जिल्ह्यातील महत्त्वाचे उत्सव ==&lt;br /&gt;
* सार्वजनिक दसरा महोत्सव - सुमारे दोनशे वर्षांपासून&lt;br /&gt;
* सार्वजनिक [[गणेशोत्सव]]&lt;br /&gt;
*[[पोळा|बैलपोळा]]&lt;br /&gt;
* श्री नवदुर्गा महोत्सव&lt;br /&gt;
* भीम जयंती &lt;br /&gt;
*[[नागपंचमी]]&lt;br /&gt;
* कलगावची यात्रा &lt;br /&gt;
* हत्ता नाईक ता.सेनगांव येथील कावड आगमन &lt;br /&gt;
* श्री. कानिफनाथ महाराज यात्रा कानिफनाथ महाराज गड खैरी घुमट &lt;br /&gt;
* हिंगोलीचा प्रसिद्ध नवसाच्या मोदकाचा चिंतामणी गणपतीचा मोदक उत्सव&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==जिल्ह्यातील तालुके==&lt;br /&gt;
* [[औंढा नागनाथ]]&lt;br /&gt;
* [[कळमनुरी]]&lt;br /&gt;
* [[वसमत|बसमत]]&lt;br /&gt;
* [[सेनगांव]]&lt;br /&gt;
* [[हिंगोली]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==हिंगोली जिल्ह्यातली गावे==&lt;br /&gt;
* दांडेगाव&lt;br /&gt;
* साखरा&lt;br /&gt;
* आडगाव&lt;br /&gt;
* बटवाडी&lt;br /&gt;
* खांबाळा&lt;br /&gt;
* वटकळी&lt;br /&gt;
* गिलोरी&lt;br /&gt;
*गोरेगाव&lt;br /&gt;
*ताकतोडा&lt;br /&gt;
* गोंदनखेडा&lt;br /&gt;
* केंद्रा बुद्रूक&lt;br /&gt;
* वरखेडा&lt;br /&gt;
* दाताडा बुद्रूक&lt;br /&gt;
* वाघजाळी&lt;br /&gt;
* गारखेडा&lt;br /&gt;
* माझोड&lt;br /&gt;
* सवड&lt;br /&gt;
* पहेणी&lt;br /&gt;
* वैजापूर&lt;br /&gt;
* वरूड काझी&lt;br /&gt;
* वरूड चक्रपान&lt;br /&gt;
* देऊळगाव रामा&lt;br /&gt;
* आंधरवाडी&lt;br /&gt;
* माळहिवरा&lt;br /&gt;
* सिरसम&lt;br /&gt;
* काळकोंडी&lt;br /&gt;
* गारमाळ&lt;br /&gt;
* भांडेगाव&lt;br /&gt;
* साटंबा&lt;br /&gt;
* जामठी खुर्द&lt;br /&gt;
* जामठी बुद्रूक&lt;br /&gt;
* सावा&lt;br /&gt;
* नवलगव्हाण&lt;br /&gt;
* भानखेडा&lt;br /&gt;
* हनवतखेडा&lt;br /&gt;
* कडती&lt;br /&gt;
* पांगरी&lt;br /&gt;
* ब्रम्हपुरी&lt;br /&gt;
* पुसेगाव&lt;br /&gt;
* डिग्रस&lt;br /&gt;
* इंचा&lt;br /&gt;
* कडोळी&lt;br /&gt;
* नांदूरा&lt;br /&gt;
* ऊमरा&lt;br /&gt;
* ईडोळी&lt;br /&gt;
* बोराळा&lt;br /&gt;
* पळशी&lt;br /&gt;
* खानापूर चित्ता&lt;br /&gt;
* सवना&lt;br /&gt;
* पारडा&lt;br /&gt;
* बळसोंड&lt;br /&gt;
* केसापुर&lt;br /&gt;
* लोहगाव&lt;br /&gt;
* खरबी&lt;br /&gt;
* आखाडा बाळापूर&lt;br /&gt;
* बासंबा&lt;br /&gt;
* हत्ता नाईक&lt;br /&gt;
* आजेगाव&lt;br /&gt;
* आंबा&lt;br /&gt;
* आसेगाव&lt;br /&gt;
* उंडेगाव : &amp;lt;ref&amp;gt;औंढा-जिंतूर रोडवर हिवरखेडा गावाच्या दक्षिणेस ३ कि.मी. अंतरावर उंडेगाव हे गाव आहे.या ठिकाणी दत्तात्रेयाचे प्रसिद्ध मंदिर आहे.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
* एरंडेश्वर&lt;br /&gt;
* पान कन्हेरगाव&lt;br /&gt;
* कळमनुरी&lt;br /&gt;
* कुरुंदा&lt;br /&gt;
* गिरगाव&lt;br /&gt;
* गुंज&lt;br /&gt;
* गुंडा&lt;br /&gt;
* धामणी&lt;br /&gt;
* वसई&lt;br /&gt;
* चोंढी&lt;br /&gt;
* जवळा पांचाळ&lt;br /&gt;
* जवळा बाजार&lt;br /&gt;
* जवळा बुद्रूक&lt;br /&gt;
* सेंदुरसना&lt;br /&gt;
* टेंभुर्णी&lt;br /&gt;
* डोंगरकडा&lt;br /&gt;
* तपोवन&lt;br /&gt;
* [[नरसी (नामदेव)]] : &amp;lt;ref&amp;gt;[[संत नामदेव]] यांचे जन्म गाव. केशीराजाचे मंदिर आजही तेथे आहे.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
* पळसगाव&lt;br /&gt;
* पांगरा सती&lt;br /&gt;
* पांगरा शिंदे&lt;br /&gt;
* बसमत&lt;br /&gt;
* बाराशीव&amp;lt;ref&amp;gt;येथे हनुमानाचे मंदिर आहे. बारा गावांच्या सीमा तेथे आल्याने त्यास बाराशीव हे नाव पडले आहे. दरवर्षी येथे मोठी यात्रा भरते.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
* बाभुळगाव&lt;br /&gt;
* येळेगाव तुकाराम&lt;br /&gt;
* समगा &amp;lt;ref&amp;gt;येथे श्री संगमेश्वर महादेव मंदिर प्रसिद्ध आहे&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
*रामेश्वर : &amp;lt;ref&amp;gt;औंढा-जिंतूर रोडवर औंढा नागनाथ पासून २० कि.मी. अंतरावर हे गाव आहे. रामेश्वर, ता. औंढा नागनाथ, जि. हिंगोली&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[चित्र:रामेश्वर.jpg|इवलेसे|रामेश्वर, ता. औंढा नागनाथ, जि. हिंगोली]]&lt;br /&gt;
* हट्टा&lt;br /&gt;
* रामेश्वर तांडा&lt;br /&gt;
* जयपुर&lt;br /&gt;
* माळसेलू&lt;br /&gt;
* बेलवाडी&lt;br /&gt;
* खरबी&lt;br /&gt;
* वाकोडी&lt;br /&gt;
* तळणी&lt;br /&gt;
* शिंदेफळ&lt;br /&gt;
* पारोळा&lt;br /&gt;
* सेनगाव&lt;br /&gt;
* वाढोणा&lt;br /&gt;
* थोरजवळा&lt;br /&gt;
* कणका&lt;br /&gt;
* शिरड शहापूर&lt;br /&gt;
* शेवाळ&lt;br /&gt;
* कहाकर खुर्द&lt;br /&gt;
* कहाकर बुद्रूक&lt;br /&gt;
* सिनगी(नागा)&lt;br /&gt;
* सिनगी(खांबा)&lt;br /&gt;
* सुकळी&lt;br /&gt;
* हिंगोली&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==संदर्भ आणि नोंदी==&lt;br /&gt;
{{संदर्भयादी}}&lt;br /&gt;
* [http://hingoli.nic.in हिंगोली डाॅट एनआयसी डाॅट इन]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{हिंगोली जिल्ह्यातील तालुके}}&lt;br /&gt;
{{महाराष्ट्रातील जिल्हे}}&lt;br /&gt;
[[वर्ग:हिंगोली जिल्हा]]&lt;br /&gt;
[[वर्ग:औरंगाबाद विभागातील जिल्हे]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>ImportMaster</name></author>
	</entry>
</feed>