शोभा अभ्यंकर

डॉ. शोभा अभ्यंकर (1946-2014) या भारतीय संगीतशास्त्रज्ञ आणि मेवाती घराण्याच्या शिक्षिका होत्या. त्यांनी अनेक हिंदुस्थानी शास्त्रीय गायकांना शास्त्रीय संगीत शिकवले. त्यांचा मुलगा संजीव अभ्यंकर हा देखील हिंदुस्थानी शास्त्रीय गायक आहे.

वैयक्तिक जीवन

डॉ. शोभा अभ्यंकर यांचा जन्म १९४६ साली पुणे, भारत येथे झाला. त्यांनी विजय अभ्यंकर यांच्याशी लग्न केले आणि त्यांना दोन मुले झाली.

शिक्षण

त्यांनी पुणे विद्यापीठातून बायोकेमिस्ट्रीमध्ये एम.एस्सी. केले. त्यांनी एसएनडीटी महिला विद्यापीठातून संगीत विषयात एमए पूर्ण केले. तिथे त्यांनी प्रथम स्थान मिळविले. त्यांनी मराठी भावगीत या विषयावर संगीतात पीएच.डीही पूर्ण केली.

संगीत प्रशिक्षण

त्यांनी पंडीत गंगाधरबुवा पिंपळखरे, पंडीत व्ही.आर.आठवले आणि पंडीत जसराज यांच्याकडे अनेक दशके संगीताचे प्रशिक्षण घेतले. परिणामी, त्यांना ग्वाल्हेर गायकी आणि आग्रा गायकीची पार्श्वभूमी असलेल्या मेवाती घराण्याच्या सदस्या म्हणून ओळखले जाते.

कारकीर्द

डॉ. शोभा अभ्यंकर हे ललित कला केंद्र, पुणे विद्यापीठ आणि एसएनडीटी महिला विद्यापीठाशी संगीत अभ्यासक आणि गुरू म्हणून संलग्न होते.

शिकवण

डॉ. शोभा अभ्यंकर यांनी संपूर्ण महाराष्ट्रात अनेक विद्यार्थ्यांना शिकवले आहे. ज्यांनी आंतरराष्ट्रीय आणि राष्ट्रीय पुरस्कार आणि शिष्यवृत्ती मिळवली आहे. त्यांच्या सर्वात उल्लेखनीय शिष्यांमध्ये संजीव अभ्यंकर (त्यांचा मुलगा) आणि संदीप रानडे यांचा समावेश आहे.

मृत्यू

डॉ. शोभा अभ्यंकर यांचे १७ ऑक्टोबर २०१४ रोजी कर्करोगाने निधन झाले.

पुरस्कार आणि ओळख

• "गणहिरा" पुरस्कार
• वसंत देसाई पुरस्कार
• पं. एन डी कशाळकर पुरस्कार
• पं. व्ही.डी.पलुस्कर पुरस्कार
• गुरू म्हणून उत्कृष्ट कार्यासाठी "राग ऋषी" पुरस्कार