कनकलता बरुआ
कनकलास बरुआ (२२ डिसेंबर १९२४- २० सप्टेंबर १९४२) भारतातील स्वातंत्र्य सैनिक होते.ज्यांना इंग्रजांनी १९४२चा भारत छोडो आंदोलन मध्ये इंग्रजांनी त्यांना गोळी मारली होती. त्यांना बिरबला असेही म्हंटले जात होते.कनकलता बरुआ हे आसाममधील एक भारतीय स्वातंत्र्यसेनानी होते. १९४२ च्या स्वातंत्र्य चळवळीमध्ये त्यांनी सक्रीय भूमिका निभावली.[१]
सुरुवातीचे जीवन[संपादन | स्रोत संपादित करा]
कनकलाता यांचा जन्म कृष्णा कांता आणि कर्णेश्वरी बरुआ यांच्या कन्या म्हणून आसाममधील अविभाजित दारंग जिल्ह्यातील बोरानगारी गावात झाला. त्यांचे आजोबा घाना कांता बरुआ दार्रंगमध्ये प्रसिद्ध शिकारी होते.[२] त्यांचे पूर्वज पूर्वीच्या अहोम राज्यातील डोलखारिया बरुआ साम्राज्य (चुतीया वकील मुख्य सुप्रसिद्ध) होते.नंतर त्यांनी डोलकाखेरियाचे पद सोडले आणि बरुआ पदक कायम राखले. जेव्हा त्या फक्त पाच वर्षाच्या होत्या तेव्हा त्यांची आई मरण पावली आणि तिच्या वडिलांनी पुन्हा विवाह केला.त्यांतर त्या १३ वर्षाच्या असताना त्यांचे वडील मरण पावले.लहान भावंडे काळजी घेण्यासाठी त्या शाळेत गेल्या नाही.[३]
स्वातंत्र्य सैनिक[संपादन | स्रोत संपादित करा]
भारत छोडो आंदोलनानंतर कनकलाता यांनी आसामच्या गोहपूर उपविभागातून युवकांच्या गटांचा समावेश असलेल्या मृत्यू बहिणी या गटामध्ये सामील झाल्या.२० सप्टेंबर १९४२ रोजी स्थानिक पोलीस स्टेशनमध्ये राष्ट्रीय ध्वज फडकाविण्याचा निर्णय घेण्यात आला. बरुआच्या नेतृत्वाखाली विनाकारण गावकऱ्यांच्या मिरवणूकचे नेतृत्व केले. रबाटी महान सोम यांच्या नेतृत्वाखाली पोलिसांनी पोलीस स्टेशनचे प्रभारी अधिकारी यांच्याकडून मिरवणूक काढण्याचा इशारा दिला.[४]
मृत्यू आणि स्मरण[संपादन | स्रोत संपादित करा]
१९९७ मध्ये सुरू करण्यात आलेल्या भारतीय तटरक्षक दलाच्या फास्ट पेट्रोल व्हॅटल आयसीजीएस कनक लाटा बरुआचे नाव कनकल्टा असे आहे.२०११ मध्ये गौरीपूर येथे त्यांचे एक पुतळा करण्यात आला.त्यांच्या मृत्यूनंतर त्यांनी केलेल्या भावनिक भाषणचे,लोक आठवण काढतात. १७ वर्षापासून त्यांनी देशाच्या स्वातंत्र्यासाठी आपले आयुष्य घालविले.[५]
लोकप्रिय संस्कृती[संपादन | स्रोत संपादित करा]
चंद्रा मुडोईच्या चित्रपटातील एपाह फुलील एपाह झोरिल या चित्रपटातील त्यांची कथा सांगण्यात आली. पुरब की आवाज नामक चित्रपटाच्या हिंदी आवृत्तीला,मोठ्या प्रेक्षकांपर्यंत पोहोचण्यासाठी देखील रिलीज करण्यात आले.[६]