भारताचे परराष्ट्रमंत्री
Appearance
भारताचा परराष्ट्रमंत्री किंवा भारताचा विदेशमंत्री हा भारत देशाच्या केंद्र सरकारमधील एक प्रमुख कॅबिनेट मंत्री व भारतीय परराष्ट्रमंत्रालयाचा प्रमुख आहे. भारत सरकारमधील सर्वात महत्त्वाच्या पदांपैकी एक असलेला परराष्ट्रमंत्री हा आंतरराष्ट्रीय स्तरावर भारत देशाचे प्रतिनिधीत्व करण्यासाठी व देशाची परराष्ट्र धोरणे ठरवण्यासाठी जबाबदार आहे.
परराष्ट्रमंत्री हा संसदेच्या लोकसभा अथवा राज्यसभेचा विद्यमान सदस्य असणे बंधनकारक असून त्याची निवड पंतप्रधानाद्वारे व पदनियुक्ती राष्ट्रपतीद्वारे केली जाते. जवाहरलाल नेहरू हे भारताचे पहिले परराष्ट्रमंत्री होते. ते ह्या पदावर १७ वर्षे राहिले.
परराष्ट्रमंत्र्यांची यादी[संपादन | स्रोत संपादित करा]
| नाव | चित्र | कार्यकाळ | राजकीय पक्ष (आघाडी) |
पंतप्रधान | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| जवाहरलाल नेहरू |
|
२ सप्टेंबर १९४६ | २७ मे १९६४ | भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस | जवाहरलाल नेहरू | |
| गुलझारीलाल नंदा | २७ मे १९६४ | ९ जून १९६४ | गुलझारीलाल नंदा (कार्यवाहू) | |||
| लाल बहादूर शास्त्री |
|
९ जून १९६४ | १७ जुलै १९६४ | लाल बहादूर शास्त्री | ||
| सरदार स्वरणसिंग | १८ जुलै १९६४ | १४ नोव्हेंबर १९६६ | लाल बहादूर शास्त्री इंदिरा गांधी | |||
| एम.सी. छगला | १४ नोव्हेंबर १९६६ | ५ सप्टेंबर १९६७ | इंदिरा गांधी | |||
| इंदिरा गांधी |
|
६ सप्टेंबर १९६७ | १३ फेब्रुवारी १९६९ | |||
| दिनेश सिंग | १४ फेब्रुवारी १९६९ | २७ जून १९७० | ||||
| सरदार स्वरणसिंग | २७ जून १९७० | १० ऑक्टोबर १९७४ | ||||
| यशवंतराव चव्हाण | १० ऑक्टोबर १९७४ | २४ मार्च १९७७ | ||||
| अटलबिहारी वाजपेयी | २६ मार्च १९७७ | २८ जुलै १९७९ | जनता पक्ष | मोरारजी देसाई | ||
| श्याम नंदन प्रसाद मिश्रा | २८ जुलै १९७९ | १३ जानेवारी १९८० | जनता पक्ष (धर्मनिरपेक्ष) | चरण सिंग | ||
| पी.व्ही. नरसिंह राव |
|
१४ जानेवारी १९८० | १९ जुलै १९८४ | भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस | इंदिरा गांधी | |
| इंदिरा गांधी |
|
१९ जुलै १९८४ | ३१ ऑक्टोबर १९८४ | |||
| राजीव गांधी |
|
३१ ऑक्टोबर १९८४ | २४ सप्टेंबर १९८५ | राजीव गांधी | ||
| बलीराम भगत | २५ सप्टेंबर १९८५ | १२ मे १९८६ | ||||
| पी. शिवशंकर | १२ मे १९८६ | २२ ऑक्टोबर १९८६ | ||||
| नारायण दत्त तिवारी | २२ ऑक्टोबर १९८६ | २५ जुलै १९८७ | ||||
| राजीव गांधी |
|
२५ जुलै १९८७ | २५ जून १९८८ | |||
| पी.व्ही. नरसिंह राव |
|
२५ जून १९८८ | २ डिसेंबर १९८९ | |||
| विश्वनाथ प्रताप सिंग | २ डिसेंबर १९८९ | ५ डिसेंबर १९८९ | जनता दल (तिसरी आघाडी) |
विश्वनाथ प्रताप सिंग | ||
| इंदर कुमार गुजराल |
|
५ डिसेंबर १९८९ | १० नोव्हेंबर १९९० | |||
| विद्याचरण शुक्ला | २१ नोव्हेंबर १९९० | २० फेब्रुवारी १९९१ | समाजवादी जनता पक्ष (तिसरी आघाडी) |
चंद्रशेखर | ||
| माधवसिंह सोळंकी | २१ जून १९९१ | ३१ मार्च १९९२ | भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस | पी.व्ही. नरसिंह राव | ||
| पी.व्ही. नरसिंह राव |
|
३१ मार्च १९९२ | १८ जानेवारी १९९३ | |||
| दिनेश सिंग | १८ जानेवारी १९९३ | १० फेब्रुवारी १९९५ | ||||
| प्रणव मुखर्जी |
|
१० फेब्रुवारी १९९५ | १६ मे १९९६ | |||
| सिकंदर बख्त | २१ मे १९९६ | १ जून १९९६ | भारतीय जनता पक्ष | अटलबिहारी वाजपेयी | ||
| इंदर कुमार गुजराल |
|
१ जून १९९६ | १८ मार्च १९९८ | जनता दल (संयुक्त आघाडी) |
एच.डी. देवेगौडा इंदर कुमार गुजराल | |
| अटलबिहारी वाजपेयी | १९ मार्च १९९८ | ५ डिसेंबर १९९८ | भारतीय जनता पक्ष (राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी) |
अटलबिहारी वाजपेयी | ||
| जसवंत सिंग | ५ डिसेंबर १९९८ | २३ जून २००२ | ||||
| यशवंत सिन्हा | १ जुलै २००२ | २२ मे २००४ | ||||
| नटवर सिंग |
|
२२ मे २००४[१] | ६ नोव्हेंबर २००५[२] | भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (संयुक्त पुरोगामी आघाडी) |
मनमोहन सिंग | |
| मनमोहन सिंग | ६ नोव्हेंबर २००५ | २४ ऑक्टोबर २००६ | ||||
| प्रणव मुखर्जी |
|
२४ ऑक्टोबर २००६[३] | २२ मे २००९ | |||
| एस.एम. कृष्णा |
|
२२ मे २००९ | २६ ऑक्टोबर २०१२ | |||
| सलमान खुर्शीद |
|
२८ ऑक्टोबर २०१२ | २६ मे २०१४ | |||
| सुषमा स्वराज |
|
२६ मे, २०१४ | ३० मे, २०१९ | भारतीय जनता पक्ष (राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी) |
नरेंद्र मोदी | |
| सुब्रह्मण्यम जयशंकर |
|
३० मे, २०१९ | विद्यमान | भारतीय जनता पक्ष (राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी) |
नरेंद्र मोदी | |











