भारतातील जागतिक वारसा स्थाने

संयुक्त राष्ट्रांची शैक्षणिक, वैज्ञानिक आणि सांस्कृतिक संघटना (UNESCO) ही सांस्कृतिक किंवा नैसर्गिक वारशासाठी उत्कृष्ट वैश्विक मूल्य असलेल्या जागतिक वारसा स्थळांना नियुक्त करते. ही यादी १९७२ मध्ये स्थापन झालेल्या युनेस्को जागतिक वारसा अधिवेशनावर स्वाक्षरी करणाऱ्या देशांनी नामांकित केलेल्या स्थळांमधून तयार केली जाते.

सांस्कृतिक वारशात स्मारके (जसे की वास्तुशिल्प, स्मारकशिल्प किंवा शिलालेख), इमारतींचे गट आणि स्थळे (पुरातत्त्व स्थळांसह) यांचा समावेश होतो. नैसर्गिक वैशिष्ट्ये (भौतिक आणि जैविक रचनांचा समावेश असलेला), भूगर्भीय आणि भौतिक रचना (प्राणी आणि वनस्पतींच्या धोक्यात आलेल्या प्रजातींच्या अधिवासांसह), आणि नैसर्गिक स्थळे जी विज्ञान, संरक्षण किंवा नैसर्गिक सौंदर्याच्या दृष्टिकोनातून महत्त्वाची आहेत, त्यांना नैसर्गिक म्हणून परिभाषित केले जाते. भारताने १४ नोव्हेंबर १९७७ रोजी हे अधिवेशन स्वीकारले. त्यानंतर भारतातील विविध स्थळे यादीत समावेश करण्‍यासाठी पात्र ठरली.साचा:Location map+ भारत देशातील खालील ऐतिहासिक स्थाने युनेस्कोद्वारा तयार करण्यात आलेल्या जागतिक वारसा स्थानांच्या यादीत आहेत. भारतात अशी ४० स्थाने आहेत. यामध्ये ३२ सांस्कृतिक, ७ नैसर्गिक आणि १ मिश्रित निकष स्थान समाविष्ट आहेत. जगातील सहाव्या क्रमांकावर भारत आहे. चीन आणि इटली या दोन्ही देशांमध्ये सर्वात जास्त अशी ५५ स्थाने आहेत. त्यानंतर अनुक्रमे स्पेन (४८), जर्मनी (४६), फ्रान्स (४५) आणि भारत आहेत.

यादी

क्रमांक	नाव	प्रतिमा	प्रदेश	कालावधी	युनेस्को डेटा	वर्णन
१	अजिंठा लेणी	नखुले निर्माणात त्रुटी: संचिका अस्तित्वात नाही	महाराष्ट्र	२ शतक इ.स.पू. पासून ६ व्या शतकापर्यंत	साचा:Sort
२	वेरूळची लेणी	नखुले निर्माणात त्रुटी: संचिका अस्तित्वात नाही	महाराष्ट्र	६०० ते १००० इ.स.	साचा:Sort
३	आग्‍ऱ्याचा किल्ला	नखुले निर्माणात त्रुटी: संचिका अस्तित्वात नाही	उत्तर प्रदेश	१६वे शतक	साचा:Sort
४	ताज महाल	नखुले निर्माणात त्रुटी: संचिका अस्तित्वात नाही	उत्तर प्रदेश	१७वे शतक	साचा:Sort
५	कोणार्क सूर्य मंदिर	नखुले निर्माणात त्रुटी: संचिका अस्तित्वात नाही	ओडिशा	१३वे शतक	साचा:Sort
६	महाबलीपुरम येथील स्मारके	नखुले निर्माणात त्रुटी: संचिका अस्तित्वात नाही	तमिळनाडू	७वे ते ८वे शतक	साचा:Sort
७	काझीरंगा राष्ट्रीय उद्यान	नखुले निर्माणात त्रुटी: संचिका अस्तित्वात नाही	आसाम	२०वे शतक	साचा:Sort
८	मानस राष्ट्रीय उद्यान	नखुले निर्माणात त्रुटी: संचिका अस्तित्वात नाही	आसाम	२०वे शतक	साचा:Sort
९	केवलदेव राष्ट्रीय उद्यान	नखुले निर्माणात त्रुटी: संचिका अस्तित्वात नाही	राजस्थान	१९८१	साचा:Sort
१०	गोव्याचे चर्च आणि कॉन्व्हेंट	नखुले निर्माणात त्रुटी: संचिका अस्तित्वात नाही	गोवा	१६वे आणी १८वे शतक	साचा:Sort
११	खजुराहो येथील स्मारके	नखुले निर्माणात त्रुटी: संचिका अस्तित्वात नाही	मध्य प्रदेश	९५० तो १०५० इ.स्.	साचा:Sort
१२
१३
१४

• फत्तेपूर सिक्री, उत्तर प्रदेश
• जुना गोवा
• सांची स्तूप, मध्य प्रदेश
• भीमबेटका पाषाण आश्रय, मध्य प्रदेश
• चंपानेर-पावागढ इतिहास संशोधन उद्यान, गुजरात
• छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस, मुंबई, महाराष्ट्र
• एलेफंटा केव्ह्ज/घारापुरीची लेणी, मुंबई, महाराष्ट्र
• चोल राजांची मंदिरे, तमिळनाडू
• हंपीमधील मंदिरे, कर्नाटक
• पट्टदकलमधील मंदिरे, कर्नाटक
• महाबोधी मंदिर, बोध गया, बिहार
• भारतातील पर्वतीय रेल्वे (दार्जिलिंग रेल्वे, कालका-शिमला रेल्वे व नीलगिरी पर्वतीय रेल्वे)
• नंदादेवी राष्ट्रीय उद्यान व व्हॅली ऑफ फ्लॉवर्स राष्ट्रीय उद्यान, उत्तरांचल
• कुतुब मिनार, दिल्ली
• लाल किल्ला, दिल्ली
• हुमायूनची कबर, दिल्ली
• सुंदरबन राष्ट्रीय उद्यान, पश्चिम बंगाल
• नालंदा विद्यापीठ(महाविहार), बिहार
• खांगचेंडझोंगा राष्ट्रीय अभयारण्य, सिक्किम
• कैपिटल इमारत संकुल, चंडीगड़
• कास पुष्प पठार, सातारा, महाराष्ट्र
• काकतीय रुद्रेश्वर (रामप्पा) मंदिर -

ढोलावीरा

बाह्य दुवे

• युनेस्कोचे भारत संकेतस्थळ